page contents google-site-verification=IMPxc80Ko8aMAqomw3axo11WILpmIE0RjwZ5gz4rwdA
ORCID iD iconhttps://orcid.org/0000-0002-3006-8220

نوع مقاله: مقاله کامل پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زیست فناوری مواد غذایی، پژوهشکده علوم و صنایع غذایی

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سبزوار

3 استادیار گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سبزوار

چکیده

ترکیب پری بیوتیکی اینولین به دلیل ویژگی های عملگرا و خصوصیات سلامت­زای خود به طور روز افزونی مورد توجه پژوهشگران و متخصصین صنایع غذایی قرار گرفته است. گیاه کاسنی چند ساله منبع عمده تولید تجاری این محصول در کشورهای اروپایی و استرالیا است، حال آنکه در ایران این گیاه عمدتاً به صورت یکساله و خود رو رویش یافته و در خصوص ارزیابی و افزایش کیفیت آن فعالیت چندانی صورت نگرفته است. این پژوهش با هدف استخراج اینولین از گیاه کاسنی یک ساله بومی و کاسنی با منشأ خارجی، و مقایسه ی اینولین استخراجی با نمونه اینولین تجاری و اینولین حاصل از غده ی سیب زمینی ترشی صورت گرفت. اینولین طبیعی موجود در ریشه کاسنی و غده ی سیب زمینی ترشی استخراج شد. آزمون های فیزیکوشیمیایی به منظور تعیین ویژگی های کمی و کیفی اینولین صورت گرفته و درجه پلیمریزاسیون نمونه ها تعیین گردید. بیشترین درصد اینولین استخراجی مربوط به سیب زمینی ترشی با 81/77% و سپس کاسنی دو ساله با 79/02% بود. اینولین استخراجی از کاسنی دو ساله در مقایسه با سایر نمونه های اینولین از درجه پلیمریزاسیون بالاتری (41/9) برخوردار بود. این تحقیق نشان دادکه اینولین استخراج شده از کاسنی دو ساله با منشأ خارجی نسبت به کاسنی بومی از ویژگی های کیفی برتری برخوردار است. تحقیق در خصوص بومی سازی واریته های چند ساله جهت تجاری سازی تولید این محصول ضروری می نماید.

کلیدواژه‌ها

بلوردی، م.1387. تولید کامبوجیا با استفاده ازعصاره گیاهان حاوی اینولین. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشکده مهندسی بیوسیستم کشاورزی. دانشگاه تهران.

فخر رنجبری، ح. 1377. بررسی مواد موثره کاسنی (Cickorium itubes L.). وزارت جهاد سازندگی. مرکز تحقیقات دارویی. گروه گیاهان دارویی. مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام جهاد سازندگی استان آذربایجان غربی، کد طرح 03-0311001000-76.

عباسی، س. و فروزان مهر، ح. 1388. بهینه سازی شرایط استخراج اینولین از کنگر با و بدون اعمال فراصوت به کمک روش سطح پاسخ. نشریه علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، سال 13، شماره 47(ب)، ص 435-423.

کوثری، الف. 1372. استخراج و خالص سازی اینولین از گیاهان بومی ایران. مرکز تحقیقات دارویی. تهران.

میلانی، الف.، پورآذرنگ، ه.، کدخدایی، ر.، وکیلیان، ه. و وطن خواه، ش. 1389. بررسی کارایی امواج فراصوت در استخراج اینولین از غده سیب زمینی ترشی و بهینه یابی شرایط استخراج به روش سطح پاسخ (RSM). نشریه علوم و پژوهشهای صنایع غذایی ایران، جلد6، شماره2، ص 120-113.

AOAC. 2000a. Official Methods of Analysis. Method 990.20. Determination of solids by direct forced air oven drying method. 17th ed. Washington DC: AOAC.

AOAC. 2000b. Official Methods of Analysis. Method 945.46. Determination of ash by gravimetric method. 17th ed. Washington DC: AOAC.

Bortnowska, G. & Makiewicz, A.2006. Technological utility of sugar gum and xanthan for the production of low fat inulin enriched mayonnaise. ACTA Scientiarum Polonorum Technologia Alimentaria, 5(2): 135-146.

Byun, R., Mangala, A. Nadkarni, Kim-Ly Chhour, F. Elizabet Martin, Nicholas A. Jacques, & Neil H. 1996. Qualititative analysis of diverse Lactobacillus spesies present in advanced Dental Caries. Journal of Clinical Microbiology, 3128-3136.

Coussement, P. 1995. Pre-and synbiotics with inulin and oligofructose. Food Technology Europe, 102-104.

Frank, A. 2000. Inulin and oligofructose. In: Gibson, G. Angus,F. editors. LFRA Ingredient Handbook: prebiotics and probiotics. Surrey: Leatherhead Publishing. P. 1-18.

Frank, A. 2002. Technological functionality of inulin and oligufructose. British Journal of Nutrition, 87: 287-291.

Gibson, G.R. 2004. Fibre and effects on probiotics (the prebiotic concept ). Clinical Nutrition Supplements, 1(2): 25-31.

Gibson, G.R. & Roberfroid, M.B. 1995. Dietary modulation of the human colonic microbiota; introducing the concept of prebiotics. Journal of Nutrition, 125: 1401-1412.

Kaur, N. & Gupta, AK. 2002. Application of inulin and oligofructose in health and nutrition. Journal of Bioscience, .27: 703- 714.

Lingyun, W. Jianhua, W. Xiaodong, Z.H. Da, T. Yalin, Y. Chenggang,C. Tianhua, F. & Fan, Z.H. 2007. Studies on the extracting technical conditions of inulin from Jerusalem artichoke tubers. Journal of Food Engineering, 79: 1087-1093.

Lopez-Molina, D., Navarro-Martinez, M. D., Rojas-Melgarejo, F., Hiner, A. N., Chazarra, S. & Rodriguez-Lopez, J. N. 2005. Molecular properties and prebiotic effect of inulin obtained from artichoke. Phytochemistry, 1476-1484.

Miller, G.L. 1959. Use of dinitrosalicylic acid reagent for determination of reducing sugar. Annual Chemistry, 31:426-428.

Paseephol,T. & Sherkat, F. 2009. Probiotic stability of yoghurts containing Jerusalem artichoke inulins during refrigerated storage. Journal of Functional Foods, 1: 311-318.

Paseephol, T., Small, D. & Sherkat,F. 2007. Process optimisation for fractionating Jerusalem artichoke fructans with ethanol using response surface methodology. Journal of Food Chemistry, 104: 73–80.

Roberfroid, M.B. 2005. Inulin-type fructans: functional food ingredients. New York: CRC Press.

Saengthongpinit, W. & Sajjaanantakul, T. 2005. Influence of harvest time and storage temperature on characteristics of inulin from Jerusalem artichoke tubers. Post Harvest Biology and Technology, 37: 93-100.

Salmenin, S. Roberfroid, MB. Ramos, P. Fonden,R. 1998. Prebiotic substrates and lactic acid bacteria. In: Salminen,S. Wright,AV. editors. Lactic acid bacteria: microbiology and functional aspects. 2nd ed. New York: Marcel Dekker.343-358.

Southgate, DAT. 1991. Determination of food carbohydrates. 2nd ed. New York: Elsevier Science Publishers Ltd. 232 p.

Suzuli, M. 1993. History of fractan research. Rose to Edelman, in Science and Technology of Fructans, Suzuki, M. and Chatterton, N.J. CRC Press, Boca R aton, FL. P, 21-39.