نوع مقاله: مقاله کامل پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات و محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 استاد، گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات و محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 استادیار، گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات و محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

چکیده

در این تحقیق فیلم‌های نانوکامپوزیت غنی‌شده با اسانس پونۀ کوهی خالص و نانولیپوزوم‌شده (2 درصد اسانس) به‌عنوان عامل نگهدارندۀ روی فیلۀ ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان به‌کارگرفته شدند. به‌منظور تیماربندی، فیله‌ها به 4 گروه تقسیم شدند: فیله‌های بدون‌پوشش، پوشش‌‌داده‌شده با فیلم نانوکامپوزیت پروتئین میوفیبریل-نانوفیبر سلولز و پوشش‌داده‌شده با فیلم‌های نانوکامپوزیت حاوی اسانس پونۀ کوهی خالص و ریزپوشانی‌شده. فیله‌های ماهی از جنبۀ ویژگی‌های میکروبی (بارباکتریایی کل و سرمادوست، جنس سودوموناس و خانوادۀ انتروباکتریاسه)، شاخص‌های حسی و رنگ مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصل از آزمون‌های میکروبی نشان داد که بالاترین روند رشد شاخص‌های مختلف به‌ترتیب در تیمار شاهد، پوشش‌داده‌شده با فیلم نانوکامپوزیت و نانوکامپوزیت‌های حاوی اسانس پونۀ کوهی خالص و نانولیپوزوم‌شده مشاهده شد (0/05>P). دراین‌رابطه، فیلم‌های حاوی اسانس خالص و نانولیپوزوم‌شده زمان ماندگاری میکروبی را حدوداً تا روز 12 افزایش (4 روز) دادند. تیمار حاوی اسانس نانولیپوزوم‌‌شده به‌ویژه در روزهای نخست تا میانی (روز 10) نگهداری، ازنظر شاخص‌‌های میکروبی نسبت به تیمار حاوی اسانس خالص وضعیت بهتری داشت. شاخص‌های رنگ (**a و *b) و حسی فیله‌ها، در تیمارهای پوششی فعال نسبت به تیمار شاهد تغییرات کمتری را در طول زمان نگهداری نشان دادند (0/05>P).

کلیدواژه‌ها

کاظمی، م. 1394. کاربرد فیلم پروتئینی حاوی نانوسلولز و نانولیپوزوم‌های اسانس پونۀ کوهی بر کیفیت و ماندگاری فیلۀ ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) طی نگهداری در یخچال. پایان‌نامۀ کارشناسی‌‌ارشد،‌ دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.

Aguirre, A., Borneo, R., & León, A.E. 2013. Antimicrobial, mechanical and barrier properties of triticale protein films incorporated with oregano essential oil. Food Bioscience, 1:2-9.

Ahmad, M., Benjakul, S., Sumpavapol, P., & Nirmal, N.P. 2012. Quality changes of sea bass slices wrapped with gelatin film incorporated with lemongrass essential oil. International Journal of Food Microbiology, 155(3):171-178.

Barbosa-Pereira, L., Angulo, I., Lagarón, J.M., Paseiro-Losada, P., & Cruz, J.M. 2014. Development of new active packaging films containing bioactive nanocomposites. Innovative Food Science & Emerging Technologies, 26:310-318.

Blanco-Pascual, N., Fernández-Martín, F., & Montero, P. 2014. Jumbo squid (Dosidicus gigas) myofibrillar protein concentrate for edible packaging films and storage stability. LWT-Food Science and Technology, 55(2):543-550.

Cai, L., Cao, A., Li, Y., Song, Z., Leng, L., & Li, J. 2015. The effects of essential oil treatment on the biogenic amines inhibition and quality preservation of red drum (Sciaenops ocellatus) fillets. Food Control, 56:1-8.

Condés, M.C., Añón, M.C., Mauri, A.N., & Dufresne, A. 2015. Amaranth protein films reinforced with maize starch nanocrystals. Food Hydrocolloids, 47:146-157.

Emiroğlu, Z.K., Yemiş, G.P., Coşkun, B.K., & Candoğan, K. 2010. Antimicrobial activity of soy edible films incorporated with thyme and oregano essential oils on fresh ground beef patties. Meat Science, 86(2):283-288.

Gómez-Estaca, J., de Lacey, A.L., López-Caballero, M.E., Gómez-Guillén, M.C., & Montero, P. 2010. Biodegradable gelatin–chitosan films incorporated with essential oils as antimicrobial agents for fish preservation. Food Microbiology, 27(7):889-896.

Gram, L., & Dalgaard, P. 2002. Fish spoilage bacteria–problems and solutions. Current Opinion in Biotechnology, 13(3):262-266.

Gram, L., & Huss, H.H. 1996. Microbiological spoilage of fish and fish products. International journal of Food Microbiology, 33(1):121-137.

Günlü, A., & Koyun, E. 2013. Effects of vacuum packaging and wrapping with chitosan-based edible film on the extension of the shelf life of sea bass (dicentrarchus labrax) fillets in cold storage (4 C). Food & Bioprocess Technology, 6(7):1713-1719.

Hamaguchi, P.Y., WuYin, W., & Tanaka, M. 2007. Effect of pH on the formation of edible films made from the muscle proteins of Blue marlin (makaira mazara). Food Chemistry, 100(3):914-920.

ICMSF. 2002. Microorganisms in Foods 7. Kluwer Academic/Plenum Publishers New York.

Jeevanandam, K., Kakatkar, A., Doke, S.N., Bongirwar, D.R., & Venugopal, V. 2001. Influence of salting and gamma irradiation on the shelf-life extension of threadfin bream in ice. Food Research International, 34(8):739-746.

Jensen, A., Lim, L.T., Barbut, S., & Marcone, M. 2015. Development and characterization of soy protein films incorporated with cellulose fibers using a hot surface casting technique. LWT-Food Science and Technology, 60(1):162-170.

Jeyasekaran, G., Ganesan, P., Anandaraj, R., Shakila, R.J., & Sukumar, D. 2006. Quantitative and qualitative studies on the bacteriological quality of indian white shrimp (Penaeus indicus) stored in dry ice. Food Microbiology, 23(6):526-533.

Jiménez, A., Sánchez-González, L., Desobry, S., Chiralt, A., & Tehrany, E.A. 2014. Influence of nanoliposomes incorporation on properties of film forming dispersions and films based on corn starch and sodium caseinate. Food Hydrocolloids, 35:159-169.

Jouki, M., Yazdi, F.T., Mortazavi, S.A., & Koocheki, A. 2014a. Quince seed mucilage films incorporated with oregano essential oil: physical, thermal, barrier, antioxidant and antibacterial properties. Food Hydrocolloids, 36:9-19.

Jouki, M., Yazdi, F.T., Mortazavi, S.A., Koocheki, A., & Khazaei, N. 2014b. Effect of quince seed mucilage edible films incorporated with oregano or thyme essential oil on shelf life extension of refrigerated rainbow trout fillets. International Journal of Food Microbiology, 174:88-97.

Jouki, M., Mortazavi, S.A., Yazdi, F.T., Koocheki, A., & Khazaei, N. 2014c. Use of quince seed mucilage edible films containing natural preservatives to enhance physico-chemical quality of rainbow trout fillets during cold storage. Food Science and Human Wellness, 3(2):65-72.

Jung, S., Ghoul, M., & de Lamballerie-Anton, M. 2003. Influence of high pressure on the color and microbial quality of beef meat. LWT-Food Science and Technology, 36(6):625-631.

Kalemba, D., & Kunicka, A. 2003. Antibacterial and antifungal properties of essential oils. Current Medicinal Chemistry, 10(10):813-829.

Kazemi, S.M., & Rezaei, M. 2015. Antimicrobial effectiveness of gelatin–alginate film containing oregano essential oil for fish preservation. Journal of Food Safety, 35(4): 482-490.

Khanjari, A., Karabagias, I.K., & Kontominas, M.G. 2013. Combined effect of N, o-carboxymethyl chitosan and oregano essential oil to extend shelf life and control Listeria monocytogenes in raw chicken meat fillets. LWT-Food Science & Technology, 53(1):94-99.

Kubo, I., Muroi, H., & Kubo, A. 1995. Structural functions of antimicrobial long-chain alcohols and phenols. Bioorganic & Medicinal Chemistry, 3(7):873-880.

Limpan, N., Prodpran, T., Benjakul, S., & Prasarpran, S. 2012. Influences of degree of hydrolysis and molecular weight of poly vinyl alcohol (PVA) on properties of fish myofibrillar protein/PVA blend films. Food Hydrocolloids, 29(1):226-233.

Liolios, C.C., Gortzi, O., Lalas, S., Tsaknis, J., & Chinou, I. 2009. Liposomal incorporation of carvacrol and thymol isolated from the essential oil of origanum dictamnus L. and in vitro antimicrobial activity. Food Chemistry, 112(1):77-83.

Ma, Q., Zhang, Y., Critzer, F., Davidson, P.M., Zivanovic, S., & Zhong, Q. 2016. Physical, mechanical, and antimicrobial properties of chitosan films with microemulsions of cinnamon bark oil and soybean oil. Food Hydrocolloids, 52:533-542.

Mexis, S.F., Chouliara, E., & Kontominas, M.G. 2009. Combined effect of an oxygen absorber and oregano essential oil on shelf life extension of rainbow trout fillets stored at 4 C. Food Microbiology, 26(6):598-605.

Nowzari, F., Shábanpour, B., & Ojagh, S.M. 2013. Comparison of chitosan–gelatin composite and bilayer coating and film effect on the quality of refrigerated rainbow trout. Food Chemistry, 141(3):1667-1672.

Ojagh, S.M., Rezaei, M., Razavi, S.H., & Hosseini, S.M.H. 2010. Effect of chitosan coatings enriched with cinnamon oil on the quality of refrigerated rainbow trout. Food Chemistry, 120(1):193-198.

Panaitescu, D.M., Frone, A.N., Ghiurea, M., & Chiulan, I. 2015. Influence of storage conditions on starch/PVA films containing cellulose nanofibers. Industrial Crops & Products, 70:170-177.

Papadopoulos, V., Chouliara, I., Badeka, A., Savvaidis, I.N., & Kontominas, M.G. 2003. Effect of gutting on microbiological, chemical, and sensory properties of aquacultured sea bass (Dicentrarchus labrax) stored in ice. Food Microbiology, 20(4):411-420.

Pires, C., Ramos, C., Teixeira, B., Batista, I., Nunes, M.L., & Marques, A. 2013. Hake proteins edible films incorporated with essential oils: physical, mechanical, antioxidant and antibacterial properties. Food Hydrocolloids, 30(1): 224-231.

Pyrgotou, N., Giatrakou, V., Ntzimani, A., & Savvaidis, I.N. 2010. Quality assessment of salted, modified atmosphere packaged rainbow trout under treatment with oregano essential oil. Journal of Food Science, 75(7):406-411.

Sallam, K.I., 2007. Antimicrobial and antioxidant effects of sodium acetate, sodium lactate, and sodium citrate in refrigerated sliced salmon. Food Control, 18(5):566-575.

Savadekar, N.R., Karande, V.S., Vigneshwaran, N., Bharimalla, A.K., & Mhaske, S.T. 2012. Preparation of nano cellulose fibers and its application in kappa-carrageenan based film. International Journal of Biological Macromolecules, 51(5):1008-1013.

Trovatti, E., Fernandes, S.C., Rubatat, L., da Silva Perez, D., Freire, C.S., Silvestre, A.J., & Neto, C.P. 2012. Pullulan–nanofibrillated cellulose composite films with improved thermal and mechanical properties. Composites Science and Technology, 72(13):1556-1561.

Wen, P., Zhu, D.H., Wu, H., Zong, M.H., Jing, Y.R., & Han, S.Y. 2016. Encapsulation of cinnamon essential oil in electrospun nanofibrous film for active food packaging. Food Control, 59: 366-376.

Wu, J., Liu, H., Ge, S., Wang, S., Qin, Z., Chen, L., Zheng, Q., Liu, Q., & Zhang, Q. 2015. The preparation, characterization, antimicrobial stability and in vitro release evaluation of fish gelatin films incorporated with cinnamon essential oil nanoliposomes. Food Hydrocolloids, 43:427-435.

Wu, C.H., Huang, S.M., Lin, J.A., & Yen, G.C. 2011. Inhibition of advanced glycation endproduct formation by foodstuffs. Food & Function, 2(5):224-234.

Zhang, H.Y., Tehrany, E.A., Kahn, C.J.F., Ponçot, M., Linder, M., & Cleymand, F. 2012. Effects of nanoliposomes based on soya, rapeseed and fish lecithins on chitosan thin films designed for tissue engineering. Carbohydrate Polymers, 88(2):618-627.

Zinoviadou, K.G., Koutsoumanis, K.P., & Biliaderis, C.G. 2009. Physico-chemical properties of whey protein isolate films containing oregano oil and their antimicrobial action against spoilage flora of fresh beef. Meat Science, 82(3):338-345.