نوع مقاله: مقاله کامل پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استادیار گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

4 کارشناس آزمایشگاه میکروبیولوژی، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

امروزه استفاده از ترکیبات ضد میکروبی طبیعی از جمله عصاره ها و پودر ها در نگهداری مواد غذایی از رشد چشمگیری برخوردار است. در این تحقیق اثرات ضد میکروبی عصاره و پودر گیاهان تیره نعناع (آویشن، نعناع و کاکوتی) در جلوگیری از رشد استافیلوکوکوس اورئوس در نمونه های دوغ صنعتی بررسی شد. برای این منظور 3 غلظت از هر عصاره (0، 0/075 و 0/15) v/v %و از هر پودر (0، 0/075 و 0/15) v/v % تهیه گردید. مرگ و یا کاهش جمعیت باکتری مذکور در 40 نمونه (در3 تکرار) دوغ استریل حاوی سوسپانسیون مشخصی از سوش خالص استافیلوکوکوس در طی 24 ساعت با استفاده از طرح رویه پاسخ بررسی شد. پس از بررسی و مقایسه نتایج اثرات عصاره و پودر ترکیبات بازدارنده طبیعی در جلوگیری از رشد استافیلوکوکوس در نمونه های دوغ نتایج نشان داد که پودر گیاهان تیره نعناع به میزان بیشتری از عصاره گیاهان تیره نعناع بر کاهش جمعیت استافیلوکوکوس تاًثیر دارد، فرمول بهینه پودرها برای کاهش یا مرگ باکتری پاتوژن با غلظت پودر آویشن (v/v) 0/09، نعناع (v/v) 0/06 و کاکوتی (v/v) 0/14 میزان تلقیح بدست آمد که در این شرایط بیشترین میزان کاهش جمعیت استافیلوکوکوس بعد از گذشت 24 ساعت معادل عدد لگاریتمی 1/98 بود.

کلیدواژه‌ها

آخوندزاده بستی، ا.، میثاقی، ع.، موسوی، م. ح.، زهرایی صالحی، ت. و کریم، گ. (1386). اثر اسانس گیاه آویشن شیرازی بر رشد استافیلوکوکوس اورئوس در سوپ تجارتی، فصلنامه گیاهان دارویی، شماره 22، ص 98-91.

برومند، ع.، حامدی، م.، امام جمعه، ز.، رضوی، ه. و گلمکانی، ت. (1387). بررسی خاصیت ضد میکروبی اسانس بذرهای شوید و گشنیز بر روی استافیلوکوکوس اورئوس، اشرشیاکلی  O157:H7، سالمونلا تیفی موریوم با استفاده از آزمایش حساسیت رقت در محیط مایع، فصلنامه پژوهش های علوم و صنایع غذایی ایران، جلد4 شماره 1، ص69-59.

Bayoumi, S.1992. Bacteriostatic effect of some spices and their utilization in the manufacture of youghurt. Chemie – Microbiologie- Technology- der-LebenSmittel. 14 (1/2): 21-26.

Barnon, E.J. & Fineg Old, S.M. 1990. Method for testing antimicrobial effectiveness. in: diagnostic microbiology, 8th ed. The Mosby Company. pp, 172-184.

Beatriz, H. Benrnal, S. Calle, J., Elcy, Q., Pinzon, R. & Velasa/quez, P. 2005. Inulin from tubers of Dahlia imperialis Roetz Revista Colombiana de Ciencias Quimico Farmaceuticas 34 (2): 122-125.

Burt, S. 2004. Essential oils: their antibacterial properties and potentiona applications in foods, a review. International Journal of Food Microbiology, 94: 223-253.

Chachoyan, A. A. & Oganesyan, G. B. 1996. Antitumor activity of some spices of the family lamiaceae. Rastitelnye Resursy, 32 (4):59-64.

Delaquis, P.J. and Mazza, G. (1995). Antimicrobial properties of isothiocyanates in food preservation. J. Food Technology, 49(11):73-84

Denyer, S.P., & Hugo, W. B. 1991. Biocide induced damage to the bacterial cytoplasmic membrane. In S.P. Denyer & W.B. Hugo, Mechanisms of action of chemical biocides; their study and exploitation (pp. 171-188). The Society for Applied Bacteriology, Technical Series No 27. Oxford Blackwell Scientific Publication.

Fazeli, M. R., Armin, G.h., Ahmadian Attari, M. M., Ashtiani, H., Jamalifar, H. & Samadi, N. 2007. Antimicrobial activites of Iranian sumac and avishane Shirazi against some food born bacteria. Food Control, 18: 646-649.

Han, G.H. 2000. Antimicrobial food packaging .Journal of Food Technology, 54 (3): 56-65.

Holley, R. A. & Patel, D. 2005. Improvement in shelf-life and safety of perishable foods by plant essential oils and smoke antimicrobials. Food Microbilogy, 22: 273-292.

Marino, M., Barsani, C. & Comi, G. 2001. Impedence measurments of study the antimicrobial activity of essential oil from lamiaceae and compositae. International Journal of Food Microbiology, 67:187-195.

Mortazavi, A., Zirgani, L. & Tabatabaie yazdi, F. 2009. Applied food microbiology practical and laboratory. Ferdowsi Univercity of Mashhad Publication. 218-227.

Negueruela, A. V. & Mata, R.M. 1986. The volatile oil of ziziphora hispanica. Flavour and Fragnance Journal, 1 (3): 111-113.

Nychas, G.J. E. (1995). Natural antimicrobials from plants. In G. W. Gould, New methods of food preservation (pp. 58-89). London: Blackie Academic Professional.

Simonetti, G. 1991. The acDonald encyclopedia of herbs and spices. Macdonald and Co. (Pub). Ltd. London, pp.255.

Simsek, B., Sagdic, O., & Ozcelik, S. 2007. Survival of escherichia coli O157:H7 during the storage of ayran produced with different spices. Journal of Food Engineering, 79 (2): 679-680.

Tranter, H. S., Tassou, C.C. & Nychas, G.J. 1993. The effect of the olive phenolic compounds, oleuropein, on growth and enterotoxin B production by Staphylococcus aureus. Journal of Applied Bacterialogy, 74: 253-260.

Webb H. By products from milk. The A VI pub Co. 1970: pp: 34-6.

Wikipedia, Ayran, http:// en. Wikipedia. Org/ wiki/ Ayran (retrieved on 8012, 2008).