نوع مقاله: مقاله کامل پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

در سال‌های اخیر تمایل به مواد غذایی تازه که متحمل کمترین فرآیند شده باشند گسترش زیادی پیدا کرده است. استفاده از بسته‌بندی‌های فعال، روش نوینی برای نگهداری این نوع محصولات می‌باشد. در این تحقیق فیلم‌های فعال نانوکامپوزیتی نشاسته- رس حاوی اسانس دارچین یا سوربات پتاسیم (0، 5، 7/5 و 10 درصد نسبت به وزن خشک نشاسته) تولید شده و خواص فیزیکی، مکانیکی و ضد‌‌میکروبی آن‌ها جهت کاربرد در بسته بندی مواد غذایی مورد بررسی قرار گرفت. جهت بررسی خاصیت ضد میکروبی فیلم‌ها، از کپک آسپرژیلوس نایجر به عنوان میکروارگانیسمی که باعث ایجاد فساد در محصولات نانوایی می‌شود استفاده گردید. نتایج نشان داد که مقادیر 5 درصد از هر دو نوع ماده افزودنی خاصیت ضد میکروبی در فیلم حاصله ایجاد نکردند. اما با افزایش غلظت این مواد در فرمولاسیون فیلم‌ها، خاصیت ضد میکروبی نیز افزایش پیدا کرد. در مقادیر یکسان از هر دو ماده افزودنی، فیلم‌های حاوی اسانس دارچین دارای اثر ضد میکروبی قوی‌تری بودند. افزودن سوربات پتاسیم به فرمولاسیون فیلم‌ها نفوذپذیری آن‌ها را نسبت به بخار آب افزایش داد. اما افزودن اسانس باعث ایجاد تغییر معنی‌دار در نفوذپذیری فیلم‌ها نشد. نتایج این تحقیق نشان داد که می‌توان از فیلم‌های فعال تولید شده، جهت بسته‌بندی مواد غذایی بخصوص محصولات نانوایی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

Aguirre, A., Borneo, R. & Leon, A. E. 2013. Antimicrobial, mechanical and barrier properties of triticale protein films incorporated with oregano essential oil. Food Bioscience, I: 2-9.

Atares, L., Jesus, C. D., Talens, P. & Chiralt, A. 2010. Characterization of SPI-based edible films incorporated with cinnamon or ginger essential oils. Journal of Food Engineering, 99: 384-391.

ASTM. Standard test methods for water vapor transmission of material, E96-95. Annual book of ASTM. Philadelphia: 5th ed. American Society for Testing and Materials; 1995.

ASTM. Standard test methods for tensile properties and thin plastic sheeting, D882-91. Annual book of ASTM. Philadelphia: 5th ed. American Society for Testing and Materials; 1996.

Baron, J. K. & Summer, S. S. 1993. Antimicrobial containing edible films as an inhibitory system to control microbial growth of meat products. Journal of Food Protection, 56: 9-16.

Bonilla, J., Atares, L., Vargas, L. & Chiralt, A. 2012. Effect of essential oils and homogenization conditions on properties of chitosan-based films. Food Hydrocolloids, 26: 9-16.

Cagri, A., Ustunol, Z. & Ryser, E. T. 2001. Antimicrobial, Mechanical and moisture barrier properties of low pH whey prorein based edible films containing p- aminobenzoic or sorbic acids. Journal of Food Science, 66: 865-870.

Chen, M.C, Yeh, G.H. & Chiang, B. H. 1996. Antimicrobial and physicochemical properties of methyl cellulose and chitosan films containing a preservative. Journal of Food Processing and Preservation, 20: 379-390.

Cowan, M.M. 1999. Plant products as antimicrobial agents. Journal of Clinical Microbiology, 12: 564- 582.

Cyras, V. P., Manfredi, L. B., Ton-That, M. & Vazquez, A. 2008. Physical and mechanical properties of thermoplastic starch/montmorillonite nanocomposite films. Journal of Carbohydrate Polymers, 73: 55-63.

Fama, L., Rojas, A. M., Goyanes, S. & Gerschenson, L. 2005. Mechanical properties of tapioca-starch edible films containing sorbates. Food Science and Technology, 38: 631-639.

Flores, S., Fama, L., Rojas, A. M. Goyanes, S. & Gerschenson, L. 2007. Physical properties of tapioca-starch edible films: Influence of film making and potassium sorbate. Food Research International, 40: 257-265.

Frazier, W. C. & Westhoff, D. C. 1978. Food Microbiology, McGraw-Hill Interamericana, USA, 540pp.

Holley, R. A. & Patel, D. 2005. Improvement in shelf-life and safety of perishable foods by plant essential oils and smoke antimicrobials: a review. Food Microbiology, 22: 273-292.

Hosseini, M. H., Razavi, S. H. & Mousavi, M. A. 2009. Antimicrobial, physical and mechanical properties of chitosan-based films incorporated with thyme, clove and cinnamon essential oils. Journal of Food Processing and Preservation, 33: 227-243.

Kim, J., Marshal, M. R. & Wei, C. 1995. Antimicrobial activity of some essential oil components against five food borne pathogens. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 43: 2839-2845.

Li Shen, X., Min, W. J., Chen, Y. & Zhao, G. 2010. Antimicrobial and Physical properties of sweet potato starch films incorporated with potassium sorbate or chitosan. Food Hydrocolloids, 24: 285-290.

Matan, N., Rimkeeree, H., Mawson, A. J., Chompreeda, P., Haruthaithanasan, V. & Parker, M. 2006. Antimicrobial activity of cinnamon and clove oils under modified atmosphere conditions. International Journal of Food Microbiology, 107: 180-185.

Mc Hugh, T. H., Aujard, J. F. & Krochta, J. M. 1994. Plasticized whey protein edible films. WVP properties. Journal of Food Science, 59: 416-419.

Pires, C., Ramos, C., Teixerira, B., Batista, M. & Marques, A. 2013. Hake protein edible films incorporated with essential oils: physical, mechanical, antioxidant and antibacterial properties. Food Hydrocolloids, 30: 224-231.

Pranotto, Y., Rakhshit, S. K. & Salokhe, V.M. 2005. Enhancing antimicrobial activity of chitosan films by incorporating garlic oil, potassium sorbate and nisin. LWT- Food Science and Technology, 38(8): 859-865.

Rodriguez, A., Nerin, C. & Batlle, R. 2008. New cinnamon-based. Active paper packaging against Rhizopus stolonifer food spoilage. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 56: 6364-6369.

Sanchez-Gomenez, L., Gonzalez-Martinez, C., Chiralt, A. & Chafer, M. 2010. Physical and antimicrobial properties of chitosan-tea tree essential oil composite films. Journal of Food Engineering, 98: 443-452.

Siragusa, G. R. & Dickson, J. S. 1992. Inhibition of Listeria monocytogenes on beef tissue by application of organic acids immobilized in a calcium alginate gel. Journal of Food Science, 57(2): 293-296.

Torres, J. A., Motoki, M. & Karel, M. 1985. Microbial stabilization of intermediate moisture food surfaces. I. Control of surface preservative concentration. Journal of Food Processing and Preservation, 9: 75-92.

Torres, J. A. & Karel, M. 1985. Microbial stabilization of intermediate moisture food surfaces. III. Effects of surface preservative concentration and surface pH control on microbial stability of an intermediate moisture cheese analog. Journal of Food Processing and Preservation, 9: 107-119.