نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‎آموخته کارشناسی ارشد،گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشیار گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانش‎آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دامغان

4 مربی آموزشیار دانشگاه پیام نور واحد آق قلا

چکیده

در این پژوهش میزان کل ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی، فعالیت مهارکنندگی رادیکال و قدرت احیاءکنندگی عصاره­های اتانولی و متانولی سبزی زولنگ بومی ایران (Trautv Eryngium caucasicum) مورد بررسی قرار گرفت. همچنین میزان اسیدهای فنولی موجود در عصاره متانولی زولنگ با دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارائی بالا اندازه­گیری شد. میزان ترکیبات فلاونوئیدی در عصاره متانولی زولنگ بالاتر از عصاره اتانولی بود. همچنین این عصاره از فعالیت­های آنتی اکسیدانی بالاتری نیز برخوردار بود (0/05>P). میزان EC50 در آزمون مهارکنندگی رادیکال DPPH برای عصاره متانولی زولنگ 119/66 میکروگرم بر میلی­لیتر و برای آنتی اکسیدان سنتزی BHT 42/13 میکروگرم بر میلی­لیتر بود. قدرت احیاءکنندگی عصاره­ها با افزایش غلظت افزایش یافت اما BHT قدرت احیاءکنندگی بیشتری نشان داد. شناسایی اسیدهای فنولی عصاره متانولی با کروماتوگرافی مایع با کارائی بالا حاکی از وجود اسیدهای گالیک، کلروژنیک، کافئیک و پاراکوماریک بود. اسید فنولی غالب در عصاره کلروژنیک اسید (63/07 میلی‌گرم در 100 گرم ماده خشک) شناسایی شد. بر اساس نتایج به دست آمده، می‌توان سبزی زولنگ را به عنوان منبع غنی و جدید از آنتی­اکسیدان­های طبیعی به عنوان افزودنی غذایی در صنعت غذا در نظر گرفت.

کلیدواژه‌ها

جمشیدی، م.، احمدی آشتیانی، ح.ر.، رضازاده، ش.، فتحی آزاد، ف.، مازندرانی، م. و خاکی، آ. 1389. بررسی و مقایسه ترکیبات فنولی و فعالیت آنتی‌اکسیدانی چند گونه گیاهی بومی مازندارن. فصلنامه گیاهان دارویی، 34: 177- 183.

قهرمان، ا. 1372. کورموفیت‌های ایران (سیستماتیک گیاهی). چاپ اول مرکز نشر دانشگاهی تهران.

قادری قهفرخی، م.، صادقی ماهونک، ع.ر.، اعلمی، م.، خمیری، م. و رضائی، ر. 1390. ارزیابی فعالیت ضدمیکروبی و ضدرادیکالی عصاره متانولی دو واریته بلوط و تعیین نوع ترکیبات فنولی با کروماتوگرافی مایع با کارائی بالا. نشریه پژوهش‌های علوم و صنایع غذایی ایران، 7: 180- 190.

مظفریان، و. 1382. فرهنگ نام‌های گیاهان ایران. چاپ سوم انتشارات فرهنگ معاصر.

Andreasen, M.F., Landbo, A.K., Christensen, L.P., Hansen, A. & Meyer, A.S. 2001. Antioxidant effects of phenolic rye (Secale cereale L.) extracts, monomeric hydroxycinnamates, and ferulic acid dehydrodimers on human low-density lipoproteins. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 49: 4090–4096.

Arabshahi-Delouee, S. & Urooj, A. 2007. Antioxidant properties of various solvent extracts of mulberry (Morus indica L.) leaves. Food Chemistry, 102: 1233-1240.

Bondia-Pons, I., Aura, A.M., Vuorela, S., Kolehmainen, M., Mykkänen, H. & Poutanen, K. 2009. Review rye phenolics in nutrition and health. Journal of Cereal Science, 49: 323–336.

Chang, C., Yang, M., Wen, H. & Chern, J. 2002. Estimation of Total Flavonoid Content in Propolis by Two Complementary Colorimetric Methods. Food and Drug Analysis, 10; 178-182.

Choe, E. & Min, B.D. 2009. Mechanisms of antioxidants in the oxidation of food. Comprehensive Review in Food Science and Food Safety, 8: 345-358.

Ebrahimzadeh, M.A., Nabavi, S.F., & Nabavi, S.M. 2009. Antioxidant activity of leaves and inflorescence of Eryngium Caucasicum Trautv at flowering stage. Pharmacognocy Research, 1(6): 435-439.

Ferreres, F., Sousa, C., Valento, P., Seabra, R.M., Pereira, J.A. & Andrade, P.B. 2007. Tronchuda cabbage (Brassica oleracea L. var. costata DC) seeds: phytochemical characterization and antioxidant potential. Food Chemistry, 101: 549-558.

Fraga, G.C., Galleano, M., Verstraeten, V.S. & Oteiza, I.P. 2010. Review basic biochemical mechanisms behind the health benefits of polyphenols. Molecular Aspects of Medicine, 31: 435–445.

Hashemabadi, D. & Kaviani, B. 2010. Seasonal and geographical variations in the essential oils of Eryngium caucasicum Trautv growing in Iran. American-Eurasian Journal Agricaltural & Environmental Science, 8(2): 212-215.

Jung, C. H., Seog, H. M., Choi, I. W., Park, M. W. & Cho, H. Y. 2006. Antioxidant properties of various solvent extracts from wild ginseng leaves. Learning With Technologies, 39: 266-274.

Kamkar, A., Jebelli Javan, A., Asadi, F. & Kamalinejad, M. 2010. The antioxidative effect of Iranian Mentha pulegium extracts and essential oil in sunflower oil. Food and Chemical Toxicology, 48: 1796–1800.

Khoshbakht, K., Hammer, K. & Pistrick, K. 2007. Eryngium caucasicum Trautv cultivated as a vegetable in the Elburz Mountains (Northern Iran). Genetic Resources and Crop Evolution, 54(2): 445-8.

Küpeli, E., Kartal, M., Aslan, S. & Yesilada, E. 2006. Comparative evaluation of the anti-inflammatory and antinociceptive activity of Turkish Eryngium species. Journal of Ethnopharmacology, 107: 32–37.

Kwok, C.Y., Wong, C.N.Y., Mabel, Y.C.Y., Yu, P.H.F., Au, A.L.S., Poon, C.C.W., Seto, S.W., Lam, T.Y., Kwan, Y.W. & Chan, S.W. 2010. Consumption of dried fruit of Crataegus pinnatifida (hawthorn) suppresses high-cholesterol diet-induced hypercholesterolemia in rats. Journal of Functional Foods, 2: 179-186.

Mattila, P. & Hellström, J. 2007. Phenolic acids in potatoes, vegetables, and some of their products. Journal of Food Composition and Analysis, 20: 152 – 160.

Meot-Duros, L., Le Floch, G. & Magné, C. 2008. Radical scavenging, antioxidant and antimicrobial activities of halophytic species. Journal of Ethnopharmacology, 116: 258–262.

Mohsen, S.M. & Ammar, A.S.M. 2009. Total phenolic contents and antioxidant activity of corn tassel extracts. Food Chemistry, 112: 595-598.

Mok, S.Y., Choi, M.J., Kim, J., Cho, E.J. & Lee, S. 2012. Antioxidant activity of the methanolic extract of the newly generated vegetable, baemuchae (xBrassicoraphanus). Food and Chemical Toxicology, 50: 848–853.

Natella, F., Nardini, M., Di Filici, M. & Scaccini, C. 1999. Benzoic acid and cinnamic acid derivatives as antioxidants, structure–activity. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 47: 1453–1459.

Palá-Pául, J., Pérez-Alonso, M.J., Velasco-Negueruela, A., Varadé, J., Villa, A.M., Sanz, J. & Brophy, J. 2005. Analysis of the essential oil composition from the different parts of Eryngium glaciale Boiss from Spain. Journal of Chromatography A, 1094: 179–182.

Paul, J. H. A., Seaforth, C. E. & Tikasingh, T. 2011. Eryngium foetidum L.: a review. Fitoterapia, 82: 302–308.

Rumbaoa, R.G.O., Cornago, D.F. & Geronimo, I.M. 2009. Phenolic content and antioxidant capacity of Philippine potato (Solanum tuberosum) tubers. Food Composition and Analysis, 22 (6): 546- 550.

Sahreen, S., Rashid Khan, M. & Ali Khan, R. 2010. Evaluation of antioxidant activities of various solvent extracts of Carissa opaca fruits. Food Chemistry, 122: 1205-1211.

Shimada, K., Fujikawa, K., Yahara, K. & Nakamura, T. 1992. Antioxidative properties of xanthin on auto oxidation of soybean oil in cyclodextrin emulsion. Agricultural and Food Chemistry, 40: 945-948.

Slinkard, K. & Singleton, VL. 1977. Total phenol analysis; automation and comparison with manual methods. American Journal of Enology and Viticulture, 28: 49-55.

Sun, L., Zhang, J., Lu, X., Zhang, L. & Zhang, Y. 2011. Evaluation to the antioxidant activity of total flavonoids extract from persimmon (Diospyros kaki L.) leaves. Food and Chemical Toxicology, 49: 2689-2696.

Sun, T., Powers, J. R. & Tang, J. 2007. Evaluation of the antioxidant activity of asparagus, broccoli and their juices. Food Chemistry, 105: 101- 106.

Vuorela, S., Meyer, A.S. & Heinonen, M. 2004. Impact of isolation method on the antioxidant activity of rapeseed meal phenolics. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 52: 8202–8207.

Wang, S., Melnyk, J.P., Tsao, R. & Marcone, M.F. 2011. Review how natural dietary antioxidants in fruits, vegetables and legumes promote vascular health. Food Research International, 44: 14–22.

Wang, P., Su, Z., Yuan, W., Deng, G. & Li, SH. 2012. Phytochemical constituents and pharmacological activities of eryngium L. (piaceae). Pharmaceutical Crops, 3: 99-120.

Yildirim, A., Mavi, A. & Kara, A. A. 2001. Determination of antioxidant and antimicrobial activities of Rumex crispus L. extracts. Agricultural and Food Chemistry, 49: 4083-4089.