نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 موسسه پژوهشی صنایع غذایی

2 استادیار گروه شیمی مواد غذایی، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد

3 گروه شیمی مواد غذایی، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی

چکیده

تقطیرات مرحله بوگیری، محصول فرعی و یکی از ضایعات مهم صنایع روغن‌های خوراکی می‌باشد که دارای ماهیت پیچیده‌ای بوده و منبعی با ‌ارزش اقتصادی بالا از ترکیبات زیست‌فعال و مغذی شامل فیتواسترول‌ها، توکوفرول‌ها و اسکوالن می‌باشد. در این مطالعه، به جای استفاده از پیش تیمار مشتق‌سازی و صابونی کردن نمونه (با استفاده از حلال‌های سمی و کار آزمایشگاهی طولانی) که در مطالعات پژوهشی پیشین به صورت متداول استفاده شده است، از روش تیمار فراصوت و پس از آن سانتریفیوژ کردن و جمع آوری مایع رویی جهت تزریق مستقیم به دستگاه کروماتوگراف گازی- طیف‌سنج جرمی GC-MS)) استفاده شد. بهینه سازی برنامه دمایی به منظور جداسازی اجزای مختلف تقطیرات شامل توکوفرول، استرول و اسکوآلن انجام شد. بر اساس نتایج به دست آمده فراوان ترین ترکیبات در تقطیرات روغن سویا فیتو استرول ها بودند (5/15- 14/22 درصد) این در حالی ست که غلظت اسکوآلن و توکوفرول به ترتیب 05/2- 9/1 و 7/6- 4/5 درصد بود. مقدار اسیدهای چرب آزاد تقطیرات روغن سویا بالا و به میزان 42 درصد اندازه گیری شد. همچنین تری گلیسیریدها اصلی ترین گلیسریدهای تقطیرات بودند (4/1 درصد). مطالعه حاضر نشان داد که بخش غیرقابل صابونی شونده تقطیرات بوگیری بدلیل داشتن مقادیر قابل توجه ترکیبات زیست فعال، می تواند پس از تخلیص در صنایع مختلف غذایی، دارویی، آرایشی و بهداشتی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات