page contents google-site-verification=IMPxc80Ko8aMAqomw3axo11WILpmIE0RjwZ5gz4rwdA
ORCID iD iconhttps://orcid.org/0000-0002-3006-8220

نوع مقاله: مقاله کامل پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار بخش علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد بخش علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

3 دانشیار بخش علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

چکیده

در این تحقیق اثر روش‌های مختلف استخراج، تقطیر با آب به کمک مایکروویو و استخراج به کمک مایکروویو بدون حلال، بر بازدهی، ترکیبات موثره و فعالیت ضد میکروبی (4 باکتری گرم مثبت و 4 باکتری گرم منفی) اسانس برگ به‌لیمو در مقایسه با روش سنتی تقطیر با آب بررسی شده است. نتایج کروماتوگرافی گازی/ طیف سنج جرمی بیانگر آن بود که ژرانیال (28/53-25/54 درصد)، نرال (23/51-20/76 درصد) و لیمونن (12/51-11/21 درصد) اصلی‌ترین ترکیبات موثره اسانس‌های برگ به‌لیمو بودند. میان ترکیبات موثره اسانس بدست‌آمده با روش استخراج به کمک مایکروویو بدون حلال با اسانس روش‌های تقطیر با آب و تقطیر با آب به کمک مایکروویو، اختلافات آماری معنی‌داری وجود داشت (0/05>P). فعالیت ضد میکروبی اسانس برگ به‌لیمو بدست‌آمده با روش استخراج به کمک مایکروویو بدون حلال نسبت به اسانس روش‌های تقطیر با آب و تقطیر با آب به کمک مایکروویو بالاتر بوده که به دلیل بیشتر بودن میزان ترکیبات اکسیژن داری مانند ژرانیال (افزایش 11/70-4/96 درصدی) و نرال (افزایش 13/24-4/09 درصدی) می‌باشد. در نتیجه، روش استخراج به کمک مایکروویو بدون حلال را می‌توان به عنوان یک روش جایگزین سریع، کارآمد و انتخابگر برای استخراج اسانس از گیاهان دارویی پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها

اجاق، س. م.، رضایی، م.، رضوی، س. ه. و حسینی، س. م. ه. 1391. مطالعه اثر ضد باکتریایی اسانس پوست دارچین (Cinnamomum Zeylanicum) در شرایط آزمایشگاهی در برابر پنج باکتری عامل فساد غذایی. فصلنامه علوم و صنایع غذایی، 35: 76-67.

برومند، ع.، حامدی، م.، امام جمعه، ز.، رضوی، س. ه. و گلمکانی، م. ت. 1387. بررسی خاصیت میکروبی اسانس بذرهای شوید (Anethum garaveolens)، گشنیز (Coriangrum Sativum) بر روی استافیلوکوکوس اورئوس، اشرشیاکلی 0157:H7، سالمونلا تیفی موریوم با استفاده از آزمایش حساسیت رقت در محیط مایع. مجله پژوهش‌های علوم و صنایع غذایی ایران، 1: 68-59.

شاه حسینی، ر.، قربانی، ح.، صالح، ر. و امیدبیگی، ر. 1390. بررسی صفات کمی و کیفی اسانس بذر به لیمو (Lippia citriodora). مجله پژوهش‌های تولید گیاهی، 18: 96-91.

مظفریان، و. 1394. درختان و درختچه‌های ایران. انتشارات فرهنگ معاصر، تهران، صفحه 1050.

AACC. 1983. Approved methods of the American Association of Cereal Chemists. 8th ed. Salem, MA: Library of Congress.

Ali, H.F.M., El-Beltagi, H.S., & Nasr, N.F. 2011. Evaluation of antioxidant and antimicrobial activity of Aloysia triphylla. Electronic Journal of Environmental, Agricultural and Food Chemistry, 10:2689-2699.

Andrews, J.M. 2001. Determination of minimum inhibitory concentrations. Journal of Antimicrobial Chemotherapy, 48:5-16.

Fellows, P.J. 2000. Food Processing Technology, 2nd Ed., CRC Press Inc, New York.

Ferhat, M.A., Meklati, B.Y., Smadja, J., & Chemat, F. 2006. An improved microwave clevenger apparatus for distillation of essential oils from orange peel. Journal of Chromatography A, 1112:121-126.

Golmakani, M.T., & Moayyedi, M. 2015. Comparison of heat and mass transfer of different microwave-assisted extraction methods of essential oil from Citrus limon (Lisbon variety) peel. Food Science & Nutrition, 3:506-518.

Golmakani, M.T., & Rezaei, K. 2008a. Comparison of microwave-assisted hydrodistillation with the traditional hydrodistillation method in the extraction of essential oils from Thymus vulgaris L. Food Chemistry, 109:925-930.

Golmakani, M.T., & Rezaei, K. 2008b. Microwave-assisted hydrodistillation of essential oils from Zataria multiflora Boiss. European Journal of Lipid Science and Technology, 110:448-454.

Karakaya, S., El, S.N., Karagozlu, N., Sahin, S., Sumnu, G., & Bayramoglu, B. 2012. Microwave-assisted hydrodistillation of essential oil from Rosemary. Journal of Food Science and Technology, 51:1056-1065.

Lira, P.D.L., van Baren, C.M., Retta, D., Bandoni, A.L., Gil, A., Gattuso, M., & Gattuso, S. 2008. Characterization of Lemon Verbena (Aloysia citriodora Palau) from Argentina by the Essential Oil. Journal of Essential Oil Research, 20(4):350-353.

Mazidi, S., Rezaei, K., Golmakani, M.-T., Sharifan, A., & Rezazadeh, Sh. 2012. Antioxidant activity of essential oil from Black Zira (Bunium persicum Boiss.) obtained by microwave-assisted hydrodistillation. Journal of Agricultural Science and Technology, 14:1013-1022.

Okoh, O.O., Sadimenko, A.P., & Afolayan, A.J. 2010. Comparative evaluation of the antibacterial activities of the essential oils of Rosmarinus officinalis L. obtained by hydrodistillation and solvent-free microwave extraction methods. Food Chemistry, 120:308-312.

Pascual, M.E., Slowing, K., Carretero, E., Sanchez, M.D., & Villar, A. 2001. Lippia: traditional uses, chemistry and pharmacology: a review. Journal of Ethnopharmacology, 76:201-214.

Qi, X.-L., Li, T.-T., Wei, Z.-F., Guo, Na., Luo, M., Wang, W., Zu, Y.G., Fu, Y.J., & Peng, X. 2014. Solvent-free microwave extraction of essential oil from pigeon pea leaves [Cajanus cajan (L.) Millsp.] and evaluation of its antimicrobial activity. Industrial Crops and Products, 58:322-328.

Rezvanpanah, S., Rezaei, K., Golmakani, M.-T., & Razavi, S.H. 2011. Antibacterial properties and chemical characterization of the essential oils from summer savory extracted by microwave-assisted hydrodistillation. Brazilian Journal of Microbiology, 42:1453-1462.

Shareef, A.A. 2011. Evaluation of Antibacterial activity of essential oils of Cinnamomum sp. and Boswellia sp. Journal of Basrah Researches (Sciences), 37(5A):60-71.

Uysal, B., Sozmen, F., Kose, E.O., Gokhan Deniz, I., & Oksal, B.S. 2010. Solvent-free microwave extraction and hydrodistillation of essential oils from endemic Origanum husnucanbaseri H. Duman, Aytac & A. Duran: comparison of antibacterial activity and contents. Natural Product Research, 24:1654-1663.

Velazquez, C., Calzada, F., Torres, J., Gonzalez, F., & Ceballos, G. 2006. Antisecretory activity of plants used to treat gastrointestinal disorders in Mexico. Journal of Ethnopharmacology, 103: 66-70.

Wang, L., & Weller, L.C. 2006. Recent advances in extraction of nutraceuticals from plants. Trends in Food Science and Technology, 17:300-312.

Xiao, X., Song, W., Wang, J., & Li, G. 2012. Microwave-assisted extraction performed in low temperature and in vacuo for the extraction of labile compounds in food samples. Analytica Chimica Acta, 712:85-93.